Seri mal ve asorti nedir? Beden dağılımını kendi satışına göre kur

Alperen Şeker ·

Short answer

Seri (asorti), toptancının bir modeli sabit bir beden dağılımıyla paket hâlinde satmasıdır; örneğin 6'lı seride S-M-L-XL için 1-2-2-1. Seri hazır dağılım getirir ama senin müşterinin beden dağılımıyla örtüşmeyebilir: hangi bedende fazla, hangisinde eksik kalacağını satış payınla çarpıp seri sayısıyla karşılaştırarak önceden görürsün.

Aynı gömleğin S, M, L ve XL etiketli altı adedi, beden sırasıyla yan yana katlanmış

What's in this guide?

Data table

Örnek bir beden satış payıyla (S %18, M %41, L %33, XL %8) 10 adet 6'lı 1-2-2-1 serinin hangi bedende ne kadar fazla ya da eksik stok bıraktığını gösteren hesap tablosu ve kendi payınla tekrarlanabilir formül.

Kısa cevap: seri mal (asorti), toptancının bir modeli bedenleri önceden belirlenmiş bir paket olarak satmasıdır. 6'lı bir seride S, M, L ve XL için tipik dağılım 1-2-2-1'dir: bir S, iki M, iki L, bir XL. Seriyle tek tek beden seçemezsin; bu yüzden serinin dağılımı senin müşterinin beden dağılımına ne kadar yakınsa o kadar az stok elinde kalır.

Seri, açık ve tekli alım farkı

  • Seri (asorti): sabit dağılımlı paket. Birim fiyat genelde daha düşüktür, beden seçemezsin.
  • Açık ya da tekli alım: bedeni sen seçersin. Her toptancı vermez; verenler çoğu zaman daha yüksek birim fiyat ister.
  • Karma: çekirdek stoğu seriyle alıp eksik kalan bedeni tekli tamamlamak. Aşağıdaki hesap, karmaya ne zaman ihtiyaç duyacağını gösterir.

Hesap: seri senin dağılımına uyuyor mu?

Formül iki adımdır. Önce her bedenin geçmiş satışlardaki payını bul (o bedenin satış adedi ÷ toplam satış). Sonra alacağın toplam adedi bu payla çarp: bu, o bedenden satmayı beklediğin adettir. Serinin sana verdiği adetle farkı, sezon sonunda elde kalacak ya da erken tükenecek stoktur.

Örnek: geçen sezon 100 satışın 18'i S, 41'i M, 33'ü L, 8'i XL olsun. 10 adet 6'lı 1-2-2-1 seri alırsan elinde 60 ürün olur.

BedenSatış payıSeriden gelenBeklenen satış (60 × pay)Fark
S%181010,8−0,8
M%412024,6−4,6 (erken tükenir)
L%332019,8+0,2
XL%8104,8+5,2 (elde kalır)

Bu dağılımda 1-2-2-1 seri M'yi erken bitirir, XL'den yaklaşık beş ürün bırakır. İki seçeneğin var: seri sayısını azaltıp M'yi tekli alımla tamamlamak ya da toptancıdan XL'si olmayan bir dağılım istemek. Satış payı örnektir, piyasa verisi değildir; kendi mağazanın son sezonunu kullan. İlk sezonsan payı bir modelle değil, benzer ürünlerdeki satışlarınla sonra düzelt.

Tek tek her model için yap

Beden dağılımı ürüne göre değişir: dar kalıp bir pantolonla oversize bir sweatshirt'in M payı aynı olmaz. Kalıba göre gruplayıp her grup için ayrı pay tut.

Varyant stoğu ve iade

Online satarken her beden ayrı varyant ve ayrı stok olmalı; aksi hâlde biten M'yi satmaya devam edersin. Ayrıca beden uymadığında müşteri 14 gün içinde cayma hakkını kullanabilir ve iade kargosu senin üzerinde kalır. Beden kaynaklı iadeyi azaltmanın yolları giyimde iade ve cayma hakkı rehberinde. İlk stok bütçesini online butik açma maliyeti modeline gir.

Diğer konular için giyim rehberine dön.

What does this guide add?

Missing in search resultsOn this page
İlk sonuçlarda seri mal tanımı ya yok ya da toptan satış rehberinin içinde bir cümle; perakendecinin stok kararına etkisi anlatılmıyor.Tanımın ardından serinin senin beden dağılımınla nasıl çatıştığı sayısal bir örnekle gösterildi.
Hangi serinin seçileceğine dair ölçülebilir bir yöntem yok; 'en çok satan bedenden fazla al' gibi genel tavsiyeler var.Beden satış payı × seri boyu formülü ve fazla ya da eksik stok tablosu verildi; kendi rakamınla tekrarlanabilir.

Sources

  1. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, md. 9 ve 12 (cayma ve iade masrafı) · primary source · erişim 20.10.2026
  2. Beden satış payı ve fazla/eksik stok tablosu · Heysengo hesabı, örnek satış payıyla (20.10.2026); piyasa verisi değildir

Written by

Kurucu ve CEO, Heysengo

Alperen Şeker, Heysengo'nun kurucusu ve CEO'su. Türkiye'deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin sektörüne özel bir online mağazayı tek panelden kurup yönetebilmesi için Heysengo'yu geliştiriyor. Rehberlerde, mağaza kurarken en çok sorulan soruları ve platformda ölçtüğümüz verileri paylaşıyor.

AI helped with the first draft of this guide; Alperen Şeker checked the text, the figures and the sources.