Matbaa açmak için gerekli belgeler: genel işletme kayıtları ve matbaaya özgü dört yükümlülük
Alperen Şeker ·
Kısa cevap
Her işletmenin vergi kaydı, oda kaydı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı matbaa için de gerekir. Matbaaya özgü olanlar şunlar: eser çoğaltacaksan Kültür ve Turizm Bakanlığı sertifikası (dört yılda bir yenilenir), basılan eserde basımevinin adını gösteren künye, basılan yayından iki nüshanın Cumhuriyet Başsavcılığına teslimi ve yayıncı yoksa derleme nüshaları.
Bu rehberde ne var?
Veri tablosu
Matbaa açılışındaki kayıt ve yükümlülüklerin madde numaralı kontrol listesi: hangi iş için gerektiği, kime başvurulduğu ve dayanağı (5846 sayılı Kanun md. 44 ve sertifika yönetmeliği md. 5/a ile 7, 5187 sayılı Basın Kanunu md. 4 ve 10, 6279 sayılı Derleme Kanunu md. 6, 8 ve 9); yanında Ticaret Bakanlığı'nın Rev.2.1 listesindeki matbaacılık NACE kodları.
Her işletmenin kayıtları
- Esnaf mı tacir mi kararı. 5362 sayılı Kanun'un 3. maddesi esnafı, bedenî çalışmaya dayanan ve kazancı tacir niteliği kazandırmayacak düzeyde olan kişi olarak tanımlar. Bu karar oda kaydını (esnaf odası ya da ticaret odası) ve defter türünü belirler; ayrımda kullanılan güncel parasal sınırları mali müşavirine sor.
- Vergi kaydı ve NACE kodu. Kodlar aşağıdaki tabloda.
- Oda kaydı.
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı. Başvuru belediyeye yapılır. Matbaa makineleri gürültü ve elektrik yükü getirdiği için belediyenin mekâna dair şartlarını kira sözleşmesini imzalamadan önce öğren.
- SGK işyeri tescili (personel çalıştıracaksan).
Matbaacılık NACE kodları (Rev.2.1)
Ticaret Bakanlığı'nın 2026.03 tarihli listesinde "Matbaacılık" meslek kolundaki kodlar:
| Kod | Listedeki adı (kısaltılmış) |
|---|---|
| 18.12.01 | Çıkartma, takvim, ticari katalog, tanıtım broşürü, poster, satış bülteni, kartpostal, davetiye ve tebrik kartları vb. basım hizmetleri |
| 18.12.02 | Gazetelerin, dergilerin ve süreli yayınların basım hizmetleri (haftada dört kereden az yayınlananlar) |
| 18.12.03 | Ansiklopedi, sözlük, kitap, kitapçık, müzik eserleri, atlas, harita vb. basım hizmetleri |
| 18.12.04 | Röprodüksiyon basımı |
| 18.12.06 | Posta pulu, damga pulu, matbu belgeler, akıllı kart, çek defteri ve diğer değerli kâğıtların basımı |
| 18.12.07 | Plastik, cam, metal, ağaç ve seramik üstüne baskı hizmetleri |
| 18.13.01 / 18.13.02 | Baskı öncesi hizmetler (klişe, mizanpaj; bilgisayar destekli sayfa tasarımı) |
| 18.14.01 | Ciltçilik ve ilgili hizmetler |
| 13.30.06 | Serigrafi faaliyetleri |
Kartvizit, broşür ve afiş basan bir matbaa için ana kod çoğunlukla 18.12.01'dir; kitap da basacaksan 18.12.03'ü ek faaliyet yazdır. Reklam ajansı hizmeti de vereceksen 73.11.01 "Reklamcılık, tabelacılık" meslek kolundadır.
Matbaaya özgü dört yükümlülük
| Yükümlülük | Kimi kapsar? | Dayanak |
|---|---|---|
| Kültür ve Turizm Bakanlığı sertifikası | Eser çoğaltan matbaalar; yalnız süreli yayın basanlar kapsam dışı. Sertifika dört yılda bir yenilenir. | 5846 sayılı Kanun md. 44; sertifika yönetmeliği md. 5/a ve md. 7 |
| Künye | Basılan her eserde basım yeri ve tarihi, basımcının ve varsa yayımcının adı gösterilir; ilan, tarife ve sirkülerler istisna. | 5187 sayılı Basın Kanunu md. 4 |
| Savcılığa teslim | Basımcı, bastığı her yayının imzalı iki nüshasını yayım günü Cumhuriyet Başsavcılığına teslim eder. | 5187 sayılı Basın Kanunu md. 10 |
| Derleme | Yükümlü yayıncıdır; basımevi yalnız yayıncı yoksa yükümlüdür. Altı nüsha, çoğaltmadan sonra 15 gün içinde. | 6279 sayılı Derleme Kanunu md. 6/1-a, 8 ve 9/3 |
Kartvizit basan matbaa da sertifika almalı mı?
Yönetmeliğin kapsam maddesi (md. 5/a) dolum tesislerini, matbaaları ve fikir ve sanat eserlerinin çoğaltıldığı diğer yerleri sayar; Kanun'un 44. maddesi ise yalnız süreli yayın basan yerleri dışarıda bırakır. Yalnız kartvizit ve ambalaj basmayı planlasan da bir gün kitap, katalog ya da dergi basma ihtimalin varsa sertifikayı açılışta al. Kendi durumun için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın il müdürlüğüne sor; kapsamı yorumlamak bizim işimiz değil.
Online satış için ek kayıtlar
İnternetten sipariş alacaksan Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) faaliyete başlamadan önce kayıt olursun. Kişiye özel basılan işlerde tüketicinin cayma hakkı yoktur (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 15/1-b); bunu sipariş sayfanda ve teklifinde yaz. Hazır metni fiyat teklifi örneği şablonunda bulursun. Kayıtların bütçedeki yeri matbaa açma maliyeti şablonunda.
Bu rehber neyi ekliyor?
| Arama sonuçlarında eksik olan | Bu sayfada |
|---|---|
| Bu arama için ilk sonuçlarda matbaaya özgü yükümlülükleri (sertifika, künye, savcılık nüshası, derleme) birlikte ve madde numarasıyla veren bir sayfa yok. | Dört yükümlülük, kapsamı ve dayanak maddesiyle tek tabloda verildi. |
| Sertifikanın her matbaayı mı yoksa yalnız kitap basanları mı kapsadığı belirsiz bırakılıyor. | Yönetmeliğin kapsam maddesine göre yalnız süreli yayın basanların kapsam dışı olduğu yazıldı. |
| Eski listeler NACE Rev.2 kodlarını veriyor. | Ticaret Bakanlığı'nın 2026.03 tarihli Rev.2.1 listesindeki matbaacılık kodları verildi. |
Kaynaklar
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, md. 44 · birincil kaynak · 20.10.2026'da okundu
- Fikir ve Sanat Eserlerinin Tespit Edildiği Materyallerin Dolum, Çoğaltım ve Satışını Yapan veya Yayan İşletmelerin Sertifikalandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik · birincil kaynak · md. 5/a kapsam, md. 7 yenileme; 20.10.2026'da okundu
- 5187 sayılı Basın Kanunu, md. 4 ve 10 · birincil kaynak
- 6279 sayılı Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu, md. 6, 8 ve 9 · birincil kaynak
- Ticaret Bakanlığı: Sektör-meslek NACE listesi (Rev.2.1, 2026.03) · birincil kaynak
- 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu, md. 3 · birincil kaynak
- Ticaret Bakanlığı: ETBİS kayıt ve bildirim esasları · birincil kaynak
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 15/1-b · birincil kaynak
Yazan
Alperen ŞekerKurucu ve CEO, Heysengo
Alperen Şeker, Heysengo'nun kurucusu ve CEO'su. Türkiye'deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin sektörüne özel bir online mağazayı tek panelden kurup yönetebilmesi için Heysengo'yu geliştiriyor. Rehberlerde, mağaza kurarken en çok sorulan soruları ve platformda ölçtüğümüz verileri paylaşıyor.
Bu rehberin taslağında yapay zekâdan yardım alındı; metni, rakamları ve kaynakları Alperen Şeker kontrol etti.